Werken bij koud weer

Risico's van overmatige koude

Gezondheidsrisico's


Werken bij koude, sneeuw, vorst en regen houdt gezondheidsris
ico’s in. Door zorg te dragen voor de gezondheid en het welzijn van de werknemers kan de performantie verhoogd worden en kan het ziekteverzuim teruggedrongen worden. De volgende risico’s kunnen zich voordoen:

 Onderkoeling: Hierbij daalt de lichaams- temperatuur tot onder 35°C. Wanneer het lichaam in aanraking komt met koude, reageert het om zijn temperatuur op een regelmatig niveau van ongeveer 37°C te houden: de bloedvaten van de huid
trekken samen en het lichaam gaat rillen en beven. Het is mogelijk dat dat niet langer volstaat en dat de lichaamstemperatuur daalt. De tekenen van onderkoeling zijn een bleke, koude huid, een gebrekkige coördinatie van de bewegingen, een gebrek aan concentratie, vermoeidheid, tekenen van zwakte en een verandering van humeur. Ook bewustzijnsverlies of hallucinaties, een lager hartritme en een lagere bloeddruk kunnen optreden, of zelfs de dood.

•  Bevriezing en vrieswonden: Ernstige huid- wonden als gevolg van de koude, die zelfs tot afsterving kunnen leiden. De tekenen van vries wonden zijn eerst tintelingen, bewustzijns- verandering en een gradueel verlies van gevoel. De huid is wit, ijskoud en wasachtig.

•  Het syndroom van Raynaud: Koude kan leiden tot een vermindering van de diameter van de arteriolen van de vingers en de tenen, waardoor de doorbloeding van de vingers en de tenen geremd wordt, wat op zijn beurt zorgt voor verkleuring van de vingers en een gevoel van dode vingers. Dit syndroom komt vaker voor bij werknemers die blootgesteld worden aan trillingen, die roken of die bepaalde medicijnen nemen. Het is ook mogelijk dat de werknemer, doordat hij door dit syndroom minder gevoel heeft, niet beseft dat hij bevriezing of een vrieswonde opgelopen heeft.

•  Musculo-skeletale aandoeningen (MSA): Deze aandoeningen kunnen sterker tot uiting komen bij werknemers die tewerkgesteld zijn bij koude wanneer ze repetitieve bewegingen uitvoeren of blootgesteld zijn aan trillingen.

•  De risico's kunnen groter zijn als de gezondheidstoestand van een werknemer niet optimaal is, bijvoorbeeld bij bepaalde ziektes (astma en andere ademhalingsaandoeningen, diabetes, hartproblemen, huidziektes, …), vermoeidheid, het gebruik van alcohol, tabak, drugs, medicatie of bij een slechte voeding. 

•  We moeten ook aandachtig zijn voor temperatuurverschillen tussen binnen en buiten, die kunnen leiden tot afkoeling, verkoudheden, griep,...

•  Fysiek zware activiteiten doen de werknemers zweten. Het risico op afkoeling wordt echter groter wanneer de kledij nat is.

•  De handen, voeten en het gezicht zijn het gevoeligst voor koude en kunnen maken dat het hele lichaam kou heeft.

•  Werken bij regen of sneeuw maakt de kledij nat en kan daardoor afkoeling veroorzaken.

Veiligheidsrisico's

Naast de gezondheidsrisico’s kan werken bij koude, regen, sneeuw en vorst risico’s op ongevallen met zich meebrengen:

•  Het risico op uitglijden, vallen op de begane grond of van hoogte is hoger bij regen, ijzel, rijm of sneeuw, meer bepaald bij dakwerken en werken op stellingen en ladders.

•  Koude maakt de vingers stijf en vermindert het gevoel in de vingers, wat ervoor zorgt dat de werknemer minder handig wordt.

•  Instrumenten met een metalen steel of handgreep of materialen in metaal geleiden de koude.

•  Er bestaat een risico op uitglijden van werfvoertuigen op de openbare weg, op de site van de onderneming, op de werf, in betoncentrales, …

•  Bij koude worden verwarmingstoestellengebruikt. Daarbij moet rekening gehouden worden met de risico’s hiervan:
  • Risico op brand als de verwarmingstoestellen te dicht bij materialen, brandbare producten of  voorwerpen zoals meubelen of kledij die aan het drogen is, staan
  • Risico op brandwonden in de nabijheid van verwarmingstoestellen (bv. warmtekanon);
  • Risico op CO vergiftiging als de ventilatie in de cabines of verwarmde lokalen niet volstaat of als de afvoer van de dampen niet aangepast is. De tekenen van een CO vergiftiging zijn: hoofdpijn, vermoeidheid, zwakte, misselijkheid, een verminderd oordeelsvermogen, een verlies van handigheid, bewustzijnsverlies, of zelfs de dood.
•  Overmatige koude kan ervoor zorgen dat iemand geen rationele beslissingen meer kan nemen.

•  Bij werken in de nabijheid van water, waar een risico op vallen in erg koud waterkan bestaan, is bijzondere aandacht vereist.

•  Afgezonderde werknemers lopen een verhoogd risico wanneer ze onwel worden of een ander gezondheidsprobleem krijgen door de koude.

•  In de winterperiode is het niet alleen koud, maar ook donker ‘s ochtends en ‘s avonds. Deze duisternis kan andere risico’s verzwaren door een gebrek aan zichtbaarheid.

•  De risico's kunnen verband houden met verschillende beroepen of activiteiten, bijvoorbeeld risico’s op hellende daken, bij werken in tunnels, kelders, ondergronds, in silo’s, metalen constructies, …